လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ အလုပ္သမားအခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားက ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ အလုပ္သမား ၀န္ႀကီးဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားႏွင့္ ပညာရွင္မ်ားအား ဖိတ္ေခၚၿပီး ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ား၏ ႏိုင္ငံသားစီစစ္မႈႏွင့္ လုပ္ငန္းစီမံခန္႔ခြဲမႈ သေဘာထားမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ေဆြးေႏြးပြဲတရပ္ကို ယမန္ေန႔က က်င္းပခဲ့ၾကသည္။

ထုိင္းႏိုင္ငံ အလုပ္သမား ၀န္ႀကီးဌာနမွ ဒုတိယ ၀န္ႀကီး၏ ကိုယ္စားလွယ္၊ ေရႊြ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား အေရးဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူ အခူရတ္ခြန္ဂ်ရပ္ႏွင့္ ထိုင္းေရွ႕ေနမ်ားေကာင္စီ အပါအ၀င္ အလုပ္သမားေရးရာ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ အလုပ္သမားမ်ား အားမခံ ေကာ္ပိုေရးရွင္းတို႔က လာေရာက္ ေျဖၾကားခဲ့ၾကသည္။

ထို႔ေနာက္ ထိုင္းအလုပ္သမား သမဂၢမ်ားဆိုင္ရာ အတြင္းေရးမွဴး ဆာ၀ိကေရာ၀န္က “ထိုင္းႏိုင္ငံဟာ ကုလသမဂၢရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အၿမဲတမ္းေကာ္မတီ၀င္ ႏိုင္ငံျဖစ္တယ္။ ဒီလို အသိအမွတ္ျပဳထားတာဟာ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားလိုက္နာတဲ့ ႏိုင္ငံအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳလို႔ ျဖစ္တယ္။ အခု ထိုင္းအစိုးရက ဗမာ အလုပ္သမားေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္ေနတာဟာ အထူးစိုးရိမ္စရာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢက ဒီမေကာင္းတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကို သိသြားရင္ က်ေနာ္တုိ႔တိုင္းျပည္မွာ ရွိေနတဲ့ ဂုဏ္သိကၡာေတြ ေျမာင္းထဲ ေရာက္သြားပါမယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံကို အဲဒီလို လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္တဲ့ ႏိုင္ငံစာရင္းကို သြင္းခ်င္ေနၾကၿပီလားလုိ႔ အစိုးရနဲ႔ ၀န္ထမ္းေတြကို ေမးခ်င္တယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ အလုပ္သမားေတြကို အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္ေနတယ္လို႔ ထိုင္းပစၥည္းေတြကို တင္သြင္းေနၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေတြက သိသြားၿပီးေတာ့ ထိုင္းကုန္ပစၥည္းေတြကို လက္မခံပဲ သပိတ္ေမွာက္လိုက္ရင္ တိုင္းျပည္ စီးပြားေရးအတြက္ စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္”ဟု ေျပာဆိုသြားသည္။

အခမ္းအနားကို ဦးေဆာင္က်င္းပသည့္ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ေဖာင္ေဒးရွင္း (HRDF)မွ အတြင္းေရးမွဴး စုန္ခ်ိဳင္ဟုန္ေလာ့က “သတင္းသမားေတြဟာ ျပည္သူေတြကို အမွန္အတိုင္း သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကို ေပးသင့္ပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ အပတ္က မဟာခ်ိဳင္မွာ ေငြထုတ္စက္ ATMပံုးေတြမွာ ဗမာစာနဲ႔ လုပ္လို႔ရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ျမန္မာအလုပ္သမာေတြ တည္ေထာင္ထားတဲ့ စာၾကည့္တိုက္ေတြမွာ ျမန္မာစာနဲ႔ ေရးထားတာေတြ၊ ျမန္မာ အသံုးအေဆာင္ေတြ ေရာင္းခ်တဲ့ ဆိုင္ေတြမွာ ျမန္မာလုိ ေရးထားတာေတြ၊ ဟိုနားဒီနား သြားတဲ့လူေတြ အေပၚအက်ႌမ၀တ္ပဲ ပုဆိုး၀တ္ၿပီး သြားတာေတြကို ေရးႀကီးခြင္က်ယ္ ဓါတ္ပံုေတြ ရိုက္ၿပီးေတာ့ မဟာခ်ိဳင္ကို ဗမာေတြ သိမ္းထားၿပီဆိုၿပီး မက္ေစ့ခ်္ ေပးထားတာဟာ မလုပ္သင့္တဲ့ လုပ္ရပ္လုိ႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။ ကဲဒါဆို အျခားေနရာေတြမွာ တရုတ္လို ေရးထားလို႔ တရုတ္သိမ္းၿပီလို႔ ဘာလို႔ မေရးတာလည္း၊ အဂၤလိပ္လို ေရးထားတဲ့ ေနရာကို အဂၤလိပ္ေတြ သိမ္းၿပီးလို႔ ဘာလုိ႔ မေရးတာလဲ၊ ဘာျဖစ္လုိ႔ ျမန္မာေတြအေပၚ ဖိႏွိပ္ခ်င္ရတာလဲ၊ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုလုပ္ရတာလဲ”ဟု ေမးခြန္းထုတ္သြားသည္။

ထုိင္းႏိုင္ငံ အလုပ္သမား ၀န္ႀကီးဌာနမွ ဒုတိယ ၀န္ႀကီး၏ ကိုယ္စားလွယ္ အခူရတ္ခြန္ဂ်ရပ္က “ႏွစ္ေပါင္း(၂၀)ေလာက္ အျမစ္တြယ္ေနတဲ့ ျခစားမႈေတြေအာက္မွာ အခုတင္ျပၾကတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ခ်က္ျခင္းေျပာင္းလဲဖို႔ ခက္ပါတယ္။ ထိုင္းအစိုးရ အေနနဲ႔လည္း အလုပ္သမားေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေကာင္းဆံုး ဘယ္လုိသတ္မွတ္မလဲ၊ လုပ္ေပးႏိုင္မလဲလုိ႔ စဥ္းစားေနပါတယ္။ ေအာက္ေျခမွာ မတရား ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြ၊ ျခစားမႈ၊ အဂတိလိုက္စားမႈေတြ၊ မတရားမႈေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြကို သိေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခ်က္ျခင္း ျပဳျပင္ေျပာင္လဲဖုိ႔ ခက္ပါတယ္။ အစိုးရ၊ ၀န္ထမ္းနဲ ့ျပည္သူေတြ အပါအ၀င္ အခု ၾကြေရာက္လာတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြပါ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုင္းလူမ်ိဳးေတြ ဟုိတုန္းကနဲ႔စာရင္ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြအေပၚ ထားတဲ့သေဘာထားေတြ အရင္ကထက္စာရင္ ေကာင္းလာတယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ နားလည္လာၾကၿပီလုိ႔ က်ေနာ္ယံုၾကည္ပါတယ္။ ဘယ္ေနရာမွာမဆို ေျခာက္ျပစ္ကင္း ဆိုတာေတာ့ ရွိမယ္မထင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ေတာ့ လုပ္ၾကရပါမယ္”ဟု ေျပာဆိုသြားသည္။

ႏိုင္ငံျခား NGO တစ္ခုမွ ႏိုင္ငံျခားသားတစ္ဦးက “ထိုင္ႏိုင္ငံအတြင္း ေန႔စဥ္ အနည္းဆံုး လူ (၁၀၀၀)ဖမ္းဆီတယ္။ လူတစ္ေယာက္ကို အနည္းဆံုး ဘတ္ (၃၀၀၀)စီ ေတာင္းယူတယ္။ နည္းတဲ့ေငြလားဗ်ာ၊ အခု မဟာခ်ိဳင္မွာ ေန႔တိုင္း ဖမ္းေနတယ္။ အလုပ္သမားေတြကို ေငြထြက္တဲ့ တြင္းေတြအျဖစ္ ထိုင္းပုလိပ္ေတြနဲ႔ ထိုင္းလမ္းသရဲေတြ မွတ္ထားၾကတယ္။ ဒီၾကားထဲ အသတ္ခံရ၊ မုဒိမ္းက်င့္ခံရတာ ရွိေသးတယ္။ အလုပ္ၾကမ္း လာလုပ္ၾကတဲ့ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြအေပၚ အလြန္ရက္စက္ၾကပါတယ္။ ဒီအက်င့္ဆိုးေတြကို ေဖ်ာက္ပစ္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္”ဟု ေျပာသည္။

ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္းသို႔ ေန႔စဥ္ လူေထာင္ခ်ီၿပီး ၀င္ေရာက္ေနေၾကာင္း၊ လူတစ္ဦးကို အနည္းဆံုး ဘတ္ေငြ တစ္ေသာင္းခြဲ ေပါက္ေစ်းရွိသျဖင့္ အဆိုပါေငြေၾကး လည္ပတ္မႈမွာ ျခစားမႈကို အထူးအားေပးေနေၾကာင္း အစည္းအေ၀း တက္ေရာက္လာသည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ေထာက္ျပေျပာဆိုၾကသည္။

အခမ္းအနားကို ဦးေဆာင္က်င္းပသည့္ HRDF မွ ကိုစိန္ေဌးက “ဒီဖက္မွာ အစိုးရကို က်ေနာ္တုိ႔ တင္ျပေနသလိုပဲ၊ ျမန္မာအလုပ္သမားေတြကို က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက ကိုယ္လုပ္တဲ့ အလုပ္ကို သိဖုိ႔၊ ကိုယ္ေနတဲ့ ေနရာကို သိဖုိ႔၊ ကုိယ့္အနီး ပတ္၀န္းက်င္က အဖြဲ႔အစည္းေတြကို သိေအာင္လုပ္ထားဖုိ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ဒါကိုေျပာရသလဲဆိုရင္ ျပႆနာ တစ္ခုတက္လာရင္ ကိုယ့္အလုပ္ကိုမသိ ကိုယ္ေနတဲ့ ေနရာကိုမသိ၊ အေျခခံ ဒီကိစၥကစၿပီး က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ေနရရင္ အခ်ိန္ကုန္တာေပါ့ဗ်ာ။ ကုိယ့္တာ၀န္ ကိုယ္သိၾကဖုိ႔ လိုတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္”ဟု အႀကံျပဳသြားသည္။

ဘန္ေကာက္အေျခစိုက္ ဖြဲ႔စည္းထားသည့္ ထိုင္ႏိုင္ငံေရာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား အသင္းကမူ “ယာယီပတ္စ္ပို႔ မတိုင္ခင္ ၂၀၀၉ခုႏွစ္က လုပ္ခဲ့သည့္ ပန္ေရာင္ဘတ္ကို ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္း ေနထိုင္ခြင့္ (၈)လသာ ခြင့္ျပဳခဲ့ေသာ္လည္း ထိုင္းအစိုးရက တစ္ႏွစ္စာအျပည့္ ေငြယူလိုက္သျဖင့္ ျမန္မာအလုပ္သမား (၃)သိန္းလုပ္လွ်င္ အလုပ္သမား တစ္သိန္းဖို႔ ထိုင္းအစိုးရ မတရား ယူလိုက္ေၾကာင္း၊ ယခုႏွစ္ ႏိုင္ငံအစိုးရတို႔က လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္၍ လုပ္သည္ဆိုေသာ ယာယီပတ္စ္ပို႔ ကိစၥကိုလည္း ၾကားခံ ကုမၸဏီမ်ားကို မ်က္ႏွာလြဲ လုပ္ခိုင္းလိုက္သျဖင့္ ပြဲစားအမ်ိဳးမ်ိဳးတုိ႔၏ လိမ္လည္ လွည့္ျဖားမႈကို ျမန္မာအလုပ္သမားမ်ား ခံေနရေၾကာင္း၊ ေငြေၾကးကုန္က်မႈ အထူးမ်ားေၾကာင္း တင္ျပခဲ့သည္။ ထုိ႔အျပင္ ယာယီပတ္စ္ပို႔လုပ္ၿပီး၊ work permit လုပ္ငန္း၊ သက္တမ္းတိုး၊ စသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ အားလံုးတို႔တြင္ ပြဲစားမ်ားျဖင့္ လုပ္ေနရသျဖင့္ အလုပ္သမားမ်ားမွာ ေငြေၾကးကုန္က်မႈမ်ားေၾကာင္း၊ အထူးသျဖင့္ တရား၀င္ လုပ္ကိုင္ထားသည့္ ျမန္မာ အလုပ္သမားမ်ားအား တရားဥပေဒ၏ အကာအကြယ္ကို မွန္မွန္ကန္ကန္ ရရွိေစရန္ ထိုင္းအစိုးရမွ တာ၀န္ယူ ေပးေစလိုေၾကာင္း” တင္ျပခဲ့သည္။

အခန္းအနားကို ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕၊ ေျမာက္ဘက္ ကီလိုမီတာ(၅၀)ခန္႔ အကြာတြင္ရွိသည့္ ထိုင္းအစုိုးရ ရံုးခ်ဳပ္မ်ား ရံုးစိုက္ရာ ေနရာရွိ ထိုင္းအမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ရံုး၊ အစည္းေ၀းခန္းမတြင္ နံနက္ (၈)နာရီမွ ညေန (၄)နာရီအထိ က်င္းပခဲ့ၾကသည္။ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲကို ေရွ႕ဦးစြာျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

အစည္းအေ၀းသို႔ ထိုင္းအစိုးရ အလုပ္သမား၀န္ႀကီးဌာန အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ထိုင္းေရွ႕ေနမ်ားေကာင္စီ၊ ILO၊ IRC၊ ထိုင္းလူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ထိုင္း-ျမန္မာ အလုပ္သမား အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ NGOမ်ားႏွင့္ ခ်င္မိုင္၊ မဟာခ်ိဳင္တို႔မွ အလုပ္သမားမ်ား အပါအ၀င္ စုစုေပါင္း အင္အားတစ္ရာေက်ာ္ခန္႔ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။